Detay Noktaları Kontrolü İmalatlar, imalat müdürünün veya görevlendirdiği bir teknik elemanın imalat teknik resimlerine vurduğu “İmalata uygundur.” kaşeli teknik resimler üzerinden yapılır. Üzerinde söz konusu kaşe veya paraf olmayan resimler hiçbir suretle imalat için kullanılmamalıdır. İmalata alınan boy malzemenin uygun yerine soğuk damga ile malzeme komplesinin kodu, boya işlemi bittikten sonra rahatlıkla okunabilecek şekilde vurulur. Soğuk damgası vurulan malzeme tezgâhtan kaldırılır ve kalite kontrol birimine teslim edilir. İmalat ustası, parça hazırlama bölümünden gelen malzemeyi ve ana malzeme kesim ölçülerini kontrol edip kesimdeki hataları kalite kontrol sorumlusuna rapor eder. Aksi hâllerde söz konusu parça kullanılamaz. Kaplama kalınlığı uygun bulunan malzemeler, kesim için kesim tezgâhına gönderilir . Burada projede belirtilen parçaların profil boy kesimleri düz veya açılı olarak baş kesimleri yapılır.
Kesim yapılan profiller markalanarak düzenli istifleme yapılır Kalite
kontrol birimi tarafından boyları ölçülerek kontrol yapılır. Seri olarak çok imal edilen
parçalarda ilk parti için bütün parçalar tek tek ölçülerek kontrol edilir. Sonraki kesilen
ürünlerde yapılan imalatlardan karışık olarak seçilerek kontrolleri yapılır.
Kesilecek parçalardan levhaların kesimi; düz yapılacaksa giyotin makinesiyle farklı şekillerde olacaksa gaz kaynağı tezgâhında veya lazerle milimetrik ve
istenilen şekilde kesim yapabilen CNC tezgâhlarda yapılmaktadır
Plaka kesim tezgâhlarında da seri yapılan imalatlarda imalatın başlangıç aşamasında
ölçü kontrolleri (en, boy ve kalınlık ölçüleri) ve markalama yapılarak imalatın doğru olarak
devam etmesi sağlanır.
Projedeki ebatlarına göre kesilen parçalar üzerinde açılacak delikler, varsa delik açma
ekibi tarafından işin durumuna göre parçalar birleştirilmeden (fabrika imalatlarında aksi
belirtilmediyse bütün birleştirmeler kaynaklı birleşim olarak yapılır) açılır. Eğer parça
birleştirildikten sonra ayrılmayacaksa bulon delikleri birleştirilmiş parça üzerinde açılır.
Delikler, projeye göre hazırlanmış şablonların parça üzerine konulduktan sonra delik
akslarının parça üzerine işaretleme kalemi ile işaretlenir İşaretlenen akslar
yatay matkap tezgâhına konulur ve matkabın ucu işaretlenen aks çizgisine konularak uygun
delik çapında açılır.
Kontrol işlemi bu aşamada açılan deliklerin doğru parça üzerine açılıp açılmadığı,
doğru çapın açılıp açılmadığı ve delik çaplarının akslarının doğruluğunun kontrolü şeklinde
yapılır
âhlarına gönderilmektedir. İmalatla ilgili teknik resimde yer alan tüm pozlar çatıma
başlanmadan sac hazırlama ve delik ekibinden teslim alınır ve eksiksiz olarak çatım
tezgâhının uygun bir yerine istif edilir. Pozlarda, ana malzemede gerekli temizlik, kontrol ve
doğrultmalar yapılır. Aksi hâlde imalata başlanmamalıdır.
Ana malzeme üzerinde her pozun yeri tek referans noktası kullanılarak işaretlenir ve
poz boyunca çizilir. Ayrıca taşıma ile yerleştirilecek pozlar için taşıma çizgisi belirgin
biçimde çizilir.
Delikli plakalar üzerinde yatay ve düşey doğrultuda delik eksenleri plakanın ana
malzemeye bağlanacak noktasına belirgin bir şekilde taşınır. Ana malzeme üzerinde delikli
plakaların delik eksenleri işaretlenir. Plaka delik ekseni ve ana malzeme üzerinde işaretlenen
delik ekseni noktası çakıştırılır. Daha sonra gönye kontrolü yapılır.
Ana malzeme üzerinde tüm plaka ve diğer elemanlar, ölçü referans noktasından
itibaren işaretlenen yerlerine sırayla yerleştirilir. Bu işlem ana malzeme üzerinde her farklı
yüzey için ayrıca yapılır. Yerleştirme sırası ölçü referans noktasından yakından uzağa doğru
yapılır.
Delikli plakalarda delik ekseni ölçü toleransı ± 2 mm’dir. Tolerans dışı imalatlar
uygunsuz olarak değerlendirilir. Delikli plakalar için belirtilen tüm şartlar ana malzeme
üzerindeki delikler için de geçerlidir.
Yani delikler tek referans noktasından hesaplanarak markalanır, eksen çizgisi ve delik
markası delme işlemi sırasında karışıklığa meydan vermeyecek şekilde belirgin olmalıdır.
Ölçü toleransı ± 2 mm‘dir.
Bütün imalat bittikten sonra imalat ustası tarafından tekrar kontrol edilir ve kalite
kontrol sorumlusuna haber verilir. Onaylanan malzeme puntoları sağlamlaştırıldıktan sonra
tezgâhtan kaldırılır.
Yapılacak imalat adedi fazla ve imalat özel bir imalatsa imalatın kalıbı oluşturulur ve
imalat kalıba göre yapılır. Kalıbın ölçülerinin ve gönyesinin doğruluğu imalat kontrol
elemanı tarafından kontrol edilir ve onaylandıktan sonra puntolama
işlemi yapılarak kaynakla birleştirme işlemine hazırlık yapılır.
Kalıbın ölçülerinin ve gönyesinin
doğruluğunun imalat kontrol elemanı
tarafından kontrol edilmesi
Kalıbın ölçülerinin ve gönyesinin
doğruluğunun imalat kontrol elemanı
tarafından kontrol edilmesi
Kalıpta puntoyla birleştirilen çelik elemanlar kaynak tezgâhlarına getirilir. Kaynakları
yapılan parçalar, önce gözle yapılan muayenelerden geçirilir (TS 3357’ye göre gözle
muayene yöntemi). “Kaynakta kabarma, çapaklanma, köpürme çatlama var mı; kaynak
boyu, kaynak açısı, derinliği yeterli mi?” gibi yüzeysel muayeneler yapılır. Ayrıntılı
muayeneler penetran testi, kaynakta yapısal çatlakların tespiti için röntgen yöntemleri ayrıca
istenirse yapılır.